ΔΙΑΖΩΜΑ | ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ - ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΘΕΑΤΡΩΝ

Πληροφορίες

Το ρωμαϊκό στάδιο της Πάτρας περικλείεται από τις οδούς Καραϊσκάκη, Παντανάσσης, Αγ. Γεωργίου και Ερισσού.

Κατασκευάστηκε τον 1^ο αιώνα μ.Χ. κατά την εποχή του αυτοκράτορα Δομιτιανού, για τον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της ρωμαϊκής αποικίας το 14 μ.Χ., δηλαδή περί το 86 μ.Χ.

Το στάδιο έχει επίμηκες σχήμα και διαθέτει δυο πέταλα ή σφενδόνες. Οι διαστάσεις του υπολογίζονται σε 200 μ. μήκος και 90 μ. πλάτος.

Τμήμα του σταδίου

Περιγραφή μνημείου

Το Ρωμαϊκό στάδιο Πατρών περικλείεται από τις οδούς Καραϊσκάκη, Παντανάσσης, Αγ. Γεωργίου και Ερισσού. Το μνημείο δεν έχει αποκαλυφθεί πλήρως και αναμένεται η σταδιακή απαλλοτρίωση του χώρου για να ολοκληρωθεί η συστηματική ανασκαφική ερευνά.

Κατασκευάστηκε τον 1^ο αιώνα μ.Χ. κατά την εποχή του αυτοκράτορα Δομιτιανού, για τον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της ρωμαϊκής αποικίας το 14 μ.Χ., δηλαδή περί το 86 μ.Χ. Μέσα σε κάποια από τα υπόγεια δωμάτια βρέθηκαν κεραμοσκεπείς χριστιανικοί τάφοι, αλλά δυστυχώς ακτέριστοι, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή προς το παρόν η χρονολόγηση της εγκατάλειψης του μνημείου.

Το στάδιο έχει επίμηκες σχήμα και διαθέτει δυο πέταλα ή σφενδόνες. Οι διαστάσεις του υπολογίζονται σε 200 μ. μήκος και 90 μ. πλάτος. Μέχρι στιγμής έχει βρεθεί η μία από τις εισόδους στο βόρειο πέταλο και μια άλλη μνημειώδης στη δυτική μακρά πλευρά. Στην ανατολική μακρά πλευρά σώζονται τουλάχιστον δυο διαζώματα και κάτω από αυτά οι υπόγειοι διάδρομοι για την εξυπηρέτηση των αθλουμένων και των δρωμένων. Οι τοίχοι που είναι κτισμένοι κατά το opus reticulatum, φέρουν σε πολλά τμήματά τους διαμπερείς ρηγματώσεις που προέρχονται από σεισμούς.

Ο κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος του σταδίου στην καρδιά της σύγχρονης πόλης συμπεριλαμβάνει το ρωμαϊκό ωδείο που χρονολογείται στον 2^ο μ.Χ. αιώνα, καθώς και τα σωζόμενα αρχαία αναλήμματα στην περιοχή Γεντί Αγά, ενώ το σύνολο ανήκει με απόφαση του ΥΠ.ΠΟ.Τ. στο ιστορικό κέντρο της Πάτρας και η χρήση του περιβάλλοντος χώρου υπόκειται σε περιορισμούς που ορίσθηκαν το 2008 από τη Διεύθυνση Πολεοδομίας.

Ασλαματζίδου Ζωή

Αρχαιολόγος
Προϊσταμένη ΣΤ΄ ΕΠΚΑ

Φωτοθήκη

	Άποψη του Σταδίου

	Κάτοψη Σταδίου

Επιστημονικό δελτίο

Ονομασία Μνημείου	Ρωμαϊκό στάδιο της Πάτρας
Κατηγορία	Στάδιο
Σύντομη περιγραφή	Το στάδιο κατασκευάστηκε τον 1^ο αιώνα μ.Χ. κατά την εποχή του αυτοκράτορα Δομιτιανού. Δεν έχει αποκαλυφθεί πλήρως. Έχει επίμηκες σχήμα και διαθέτει δυο πέταλα ή σφενδόνες. Οι διαστάσεις του υπολογίζονται σε 200 μ. μήκος και 90 μ. πλάτος.
Εικόνες - Σχέδια	Το μνημείο δεν έχει αποκαλυφθεί πλήρως και αναμένεται η σταδιακή απαλλοτρίωση του χώρου για να ολοκληρωθεί η συστηματική ανασκαφική ερευνά. Υφίσταται φωτογραφική και σχεδιαστική τεκμηρίωση για τις προ του 2002 περιμετρικά του στίβου σωστικές ανασκαφικές δραστηριότητες, ενώ από τα τέλη του ίδιου έτους όταν ξεκίνησε η συστηματική ανασκαφική έρευνα εκπονήθηκε κάτοψη και όψη της ανατολικής μακράς πλευράς του σταδίου.
Τεκμηρίωση - Βιβλιογραφία	· Μαστροκώστας, Ευθ. 1961-62. «Αρχαιότητες Αχαΐας-Πάτραι», ΑΔ 17, σ. 128 · Παπαποστόλου, Ι.Α. 1972. «Αρχαιότητες και Μνημεία Αχαΐας - Ανασκαφαί», Ηφαίστου 43, ΑΔ 28, σ. 213 · Παπαποστόλου, Ι.Α. 1973-74. «Ανασκαφικαί Εργασίαι - Πάτραι», Πατρέως και Καραϊσκάκη 140-144, ΑΔ 29, σ. 351 · Δεκουλάκου, Ιφιγ. 1975. «Αρχαιότητες και Μνημεία Αχαΐας-Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», Αλ. Υψηλάντου 163, ΑΔ 30, σ. 106 · Παπαποστόλου, Ι.Α. 1976. «Αρχαιότητες και Μνημεία Αχαΐας - Ανασκαφικές Εργασίες - Πάτρα», Αλ. Υψηλάντου 113, ΑΔ 31, σ. 91 · Παπαποστόλου, Ι.Α. 1977. «Αρχαιότητες και Μνημεία Αχαΐας-Ανασκαφές-Πάτρα», Ηφαίστου 31, ΑΔ 32, σ. 89 · Παπαποστόλου, Ι.Α. 1980. «Αρχαιότητες και Μνημεία Αχαΐας-Ανασκαφές-Πάτρα», Γεροκωστοπούλου 45-47, ΑΔ 35, σ. 185 · Παπαποστόλου, Ι.Α. 1980. «Αρχαιότητες και Μνημεία Αχαΐας-Ανασκαφές-Πάτρα», Πατρέως 87-89, ΑΔ 35, σ. 185 · ΣΤ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, 1983. «Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», Αγ. Γεωργίου 88 και Ηφαίστου 51-53, ΑΔ 38, σ. 117, Γεροκωστοπούλου 46 και Αλ. Υψηλάντου, ΑΔ 38, σ. 119 · Κωτσάκη Μ. 1983. «Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», Αλ. Υψηλάντου 188 και Παντανάσσης, ΑΔ 38, σ. 119, Αλ. Υψηλάντου 182, ΑΔ 38, σ. 119 · Κωτσάκη Μ. 1987. «Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», Ηφαίστου 53-55, ΑΔ 42, σ. 139 · Κωτσάκη Μ. 1989. «Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», Καραϊσκάκη 196, ΑΔ 44, σ. 127 · Papapostolou I. 1989. Monuments des Combats de Gladiateurs à Patras, BCH 113, p. 353-401 · Σταυροπούλου-Γάτση Μ. 1990. «Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», οδ. Γεροκωστοπούλου, ΑΔ 45, σ. 128 · Παπαποστόλου, Ι.Α. 1991. Θέματα τοπογραφίας και πολεοδομίας των Πατρών κατά τη Ρωμαιοκρατία, ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ 13, σ. 311 · Γκαδόλου Α. 1994, «Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», Αλ. Υψηλάντου 213, ΑΔ 49, σ. 220 · Τρανταφύλλου Κ.Ν. 1995. Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Γ΄έκδοσις, τ. Β΄ · Πετρόπουλος Μ. 2003. «Ανασκαφικές Εργασίες-Πάτρα», Ρωμαϊκό αμφιθέατρο-Στάδιο, ΑΔ τόμος υπό έκδοση Πετρόπουλος Μ. 2004. Τα Στάδια στην Αρχαία Ελλάδα και οι σύγχρονες αναβιώσεις των αρχαίων αγώνων. Το Ρωμαϊκό Στάδιο της Πάτρας., CORPUS Νο 6, σ. 104-109
Θέση	Περικλείεται από τις οδούς Καραϊσκάκη, Παντανάσσης, Αγ. Γεωργίου και Ερισσού, στην Πάτρα.
Χρονολόγηση	Κατασκευάστηκε τον 1^ο αιώνα μ.Χ. κατά την εποχή του αυτοκράτορα Δομιτιανού, για τον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της ρωμαϊκής αποικίας το 14 μ.Χ., δηλαδή περί το 86 μ.Χ. Μέσα σε κάποια από τα υπόγεια δωμάτια βρέθηκαν κεραμοσκεπείς χριστιανικοί τάφοι, αλλά δυστυχώς ακτέριστοι, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή προς το παρόν η χρονολόγηση της εγκατάλειψης του μνημείου.
Γενική περιγραφή Μνημείου	Το στάδιο έχει επίμηκες σχήμα και διαθέτει δυο πέταλα ή σφενδόνες. Οι διαστάσεις του υπολογίζονται σε 200 μ. μήκος και 90 μ. πλάτος. Μέχρι στιγμής έχει βρεθεί η μια από τις εισόδους στο βόρειο πέταλο και μια άλλη μνημειώδης στη δυτική μακρά πλευρά. Στην ανατολική μακρά πλευρά σώζονται τουλάχιστον δυο διαζώματα και κάτω από αυτά οι υπόγειοι διάδρομοι για την εξυπηρέτηση των αθλουμένων και των δρωμένων.
Υπάρχουσα κατάσταση	Οι τοίχοι που είναι κτισμένοι κατά το opus reticulatum, φέρουν σε πολλά τμήματά τους διαμπερείς ρηγματώσεις που προέρχονται από σεισμούς. Επίσης κανένας από τους θόλους που κάλυπταν τους περιφερειακούς διαδρόμους, cryptoportici, δε σώζεται ολόκληρος, τουλάχιστον στο τμήμα του κτηρίου που έχει έλθει στο φως.
Έρευνες - Επεμβάσεις	Καμία αναστηλωτική εργασία δεν έχει πραγματοποιηθεί έως σήμερα. Κάποια τμήματα του μνημείου έχουν διατηρηθεί σε κατάχωση, ενώ τα αλλά που παραμένουν ορατά καθαρίζονται σε τακτά διαστήματα από τη βλάστηση.
Επιτρεπόμενες χρήσεις	Το μνημείο δεν είναι επισκέψιμο, είναι όμως ορατό από την περίφραξη του.
Ιστορικό σύγχρονων χρήσεων	-
Πρόσθετες πληροφορίες	Ο κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος του σταδίου στην καρδιά της σύγχρονης πόλης συμπεριλαμβάνει το ρωμαϊκό ωδείο που χρονολογείται στον 2^ο μ.Χ. αιώνα, καθώς και τα σωζόμενα αρχαία αναλήμματα στην περιοχή Γεντί Αγά, ενώ το σύνολο ανήκει με απόφαση του ΥΠ.ΠΟ.Τ. στο ιστορικό κέντρο της Πάτρας και η χρήση του περιβάλλοντος χώρου υπόκειται σε περιορισμούς που ορίσθηκαν το 2008 από τη Διεύθυνση Πολεοδομίας.
Πνευματικά δικαιώματα	ΥΠ.ΠΟ.Τ. / ΣΤ΄ ΕΠΚΑ
Δικαιοδοσία	ΥΠ.ΠΟ.Τ. / ΣΤ΄ ΕΠΚΑ
Γεωγραφικό Πλάτος	38.243889
Γεωγραφικό Μήκος	21.737292
Υψόμετρο	-
Google Earth	-

Κουμπαράς

6

7