ΔΙΑΖΩΜΑ | ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ - ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΘΕΑΤΡΩΝ

Πληροφορίες

Το θέατρο της αρχαίας Σικυώνας είναι κατασκευασμένο στις υπώρειες της ακρόπολης των ελληνιστικών χρόνων, στο φυσικό κοίλο του λόφου, δυτικά της αρχαίας αγοράς. Χρονολογείται στα τέλη του 4ου ή στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ. και ανακατασκευάσθηκε τη ρωμαϊκή περίοδο, πιθανόν μετά το 146 π.Χ.

Άποψη του θεάτρου

Περιγραφή μνημείου

Το θέατρο της αρχαίας Σικυώνας βρίσκεται στο Τοπικό Διαμέρισμα Βασιλικού του Δήμου Σικυωνίων, στον νομό Κορινθίας.

Με βάση τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και την κατασκευή του θεάτρου, που περιελάμβανε τη σκηνή με τις δυο ράμπες και την οπίσθια στοά, τις παρόδους, τα αναλήμματα του κοίλου και την ορχήστρα με τις προεδρίες, και το γεγονός ότι δεν εντάσσεται στον «ιπποδάμειο» ιστό της πόλης, το θέατρο χρονολογείται στα τέλη του 4ου ή στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ. Ανακατασκευάσθηκε τη ρωμαϊκή περίοδο, πιθανόν μετά το 146 π.Χ.

Το θέατρο της Σικυώνας είναι κατασκευασμένο στις υπώρειες της ακρόπολης των ελληνιστικών χρόνων, στο φυσικό κοίλο του λόφου, δυτικά της αρχαίας αγοράς. Όπως όλα τα αρχαία θέατρα ακολουθεί την ίδια αρχιτεκτονική σχεδίαση. Τα μέρη του είναι τρία: το κοίλον, η ορχήστρα και η σκηνή.

Ως κατασκευή συνδυάζει τη χρήση δυο τεχνικών α) της δόμησης με εγχώριο πωρόλιθο και β) της λάξευσης τμημάτων του θεάτρου στο φυσικό βράχο. Το κοίλον, διαμέτρου 125 μ., έχει όψη προς τα βορειοανατολικά. Δυο οριζόντιες δίοδοι το χωρίζουν σε τρία διαζώματα. Έχει ανασκαφεί μόνο τμήμα του κατώτερου διαζώματος, όπου δεκαέξι κλιμακωτοί διάδρομοι ορίζουν δεκαπέντε κερκίδες.

Συνολικά πρέπει να υπήρχαν εξήντα σφήνες (σειρές) εδωλίων. Στην πρώτη σειρά των εδωλίων είναι οι τιμητικές θέσεις (προεδρίες) των ιερέων και άλλων επισήμων προσώπων της πόλης (αρχόντων, στρατηγών κ.λ.π.). Οι προεδρίες, κατασκευασμένες από πωρόλιθο, είναι διαμορφωμένες ως θρόνοι και φέρουν διακόσμηση. Χαρακτηριστικό στοιχείο του θεάτρου είναι οι δυο θολωτοί δίοδοι στα άκρα του πρώτου διαζώματος, μήκους 16 μ., πλάτους 2,55 μ. και ύψους 2,60 μ., οι οποίες αποτελούσαν και τις κύριες εισόδους των θεατών.

Η ορχήστρα, διαμέτρου 24,04 μ. έχει σχήμα λίγο μεγαλύτερο από το ήμισυ της περιφέρειας ενός τέλειου κύκλου και το δάπεδο της είναι στρωμένο με πατημένο χώμα. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι το θαυμάσιο από τεχνική άποψη αποχετευτικό της σύστημα. Μια αποχετευτική τάφρος, πλάτους 1,25 μ. και βάθους 1.00 μ., σκεπασμένη με πλάκες στο σημείο επαφής με κάθε μια από τις κλίμακες, διέτρεχε την ορχήστρα μπροστά από τα τιμητικά εδώλια και εξέχυνε τα όμβρια ύδατα σε αβαθή τάφρο, που διασχίζει την ορχήστρα παράλληλα προς τον τοίχο του προσκηνίου. Τα ύδατα διοχετεύονταν σε μια τρίτη τάφρο που διέσχιζε κάθετα την ορχήστρα και απέληγε σε μικρή κλίμακα πίσω από τα σκηνικά.

Το σκηνικό οικοδόμημα αποτελείται από το προσκήνιο και την κυρίως σκηνή, η οποία ήταν διώροφη και έφερε πλούσιο γλυπτικό και αρχιτεκτονικό διάκοσμο. Δυο συμμετρικές ράμπες λαξευμένες στο πέτρωμα, οδηγούσαν στο λογείο. Στις παρόδους, δεξιά και αριστερά, πλάτους 4 μ., υπήρχαν πύλες κατά το πρότυπο του θεάτρου της Επιδαύρου. Στην πίσω (βορειοανατολική) πλευρά της σκηνής οικοδομήθηκε στοά δωρικού ρυθμού με 13 κίονες, που απολήγει στο βορειοδυτικό άκρο σε κρηναία κατασκευή.

Στη ρωμαϊκή εποχή το σκηνικό οικοδόμημα επεκτάθηκε καλύπτοντας μέρος της ορχήστρας και κατασκευάστηκε νέο, χαμηλό λογείο (pulpitum), στη θέση του προσκηνίου.

Tο θέατρο, πέραν της διεξαγωγής αγώνων αρχαίου δράματος, χρησιμοποιήθηκε και ως χώρος συγκέντρωσης των πολιτών της Σικυώνας, για τη λήψη αποφάσεων πολιτικού ενδιαφέροντος.

Η κατάσταση διατήρησης των ανασκαμμένων τμημάτων του αρχαίου θεάτρου είναι μέτρια. Σοβαρές ζημιές παρατηρούνται στα εδώλια, το σκηνικό οικοδόμημα και τη δυτική δίοδο.

Στο παρελθόν, το θέατρο είχε χρησιμοποιηθεί για θεατρικές και μουσικές παραστάσεις. Μετά το 2000 απαγορεύθηκε η παραχώρηση χρήσης για παραστάσεις και εκδηλώσεις και επιτρέπεται μόνον η επίσκεψη του μνημείου.

K. Κίσσας
Αρχαιολόγος

Φωτοθήκη

	Γενική άποψη του θεάτρου.

	Άποψη των τιμητικών θέσεων (προεδρίες).

	Η περίφημη δίοδος του θεάτρου.

	Άποψη του θεάτρου από ψηλά.

	Το σκηνικό οικοδόμημα.

	Άποψη των παρόδων.

	Άποψη της ορχήστρας.

Επιστημονικό δελτίο

Ονομασία Μνημείου	Αρχαίο θέατρο Σικυώνας
Κατηγορία	Θέατρο
Σύντομη περιγραφή	Το Θέατρο της Σικυώνας είναι κατασκευασμένο στις υπώρειες της ακρόπολης των ελληνιστικών χρόνων, στο φυσικο κοίλο του λόφου, δυτικά της αρχαίας αγοράς. Όπως ολα τα αρχαία θέατρα ακολουθεί την ίδια αρχιτεκτονική σχεδίαση. Τα μέρη του είναι τρια: το κοίλον, η ορχήστρα και η σκηνή.
Εικόνες - Σχέδια	Υφίσταται μερική φωτογραφική τεκμηρίωση σε επιμέρους αρχεία (ΛΖ΄ ΕΠΚΑ, φωτογραφικό αρχείο Μουσείου Σικυώνας), κάλυψη αεροφωτογραφίας. Η αποτύπωση του αρχαίου θεάτρου Σικυώνας εκπονήθηκε από τον τοπογράφο μηχανικό Γκέλη Μιχάλη στα πλαίσια της διπλωματικής του εργασίας στο Ε.Μ.Π. καθυπόδειξη της ΛΖ΄ ΕΠΚΑ. Επιμέρους σχεδιαστικές αποτυπώσεις ορχήστρας, σκηνικού οικοδομήματος, παρόδων, τμήματος κοίλου περιλαμβάνονται στις δημοσιεύσεις του μνημείου. Επίκειται τρισδιάστατη απεικόνιση του Θεατρου (σκανάρισμα με λέιζερ).
Τεκμηρίωση - Βιβλιογραφία	1.Fossum, a. 1905΄΄The theater at Sikyon΄΄ AJA 9, pp.263-276 2.Griffin, a.1982. Sikyon. Oxford. 3.ΥΠΠΟ, ΔΑΑΜ 2004, Τεχνική Έκθεση θεάτρου Σικυώνας.
Θέση	Αγορά αρχαίας Σικυώνας, περιοχή: Τ.Δ. Βασιλικού (αρχαία Σικυώνα) Δήμου Σικυωνίων Νομού Κορινθίας.
Χρονολόγηση	Με βάση τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και την κατασκευή του Θεάτρου, που περιελαμβανε τη σκηνή με τις δυο ράμπες και την οπίσθια στοά, τις παρόδους, τα αναλήμματα του κοίλου και την ορχήστρα με τις προεδρίες, και το γεγονός ότι δεν εντάσσεται στον «ιπποδαμειο» ιστό της πόλης, το Θεατρο χρονολογείται στα τέλη του 4ου / πρώιμο 3ο αι. π.Χ. Ανακατασκευάσθηκε τη ρωμαϊκη περίοδο, πιθανόν μετά το 146 π.Χ.
Γενική περιγραφή Μνημείου	Το Θέατρο της Σικυώνας είναι κατασκευασμένο στις υπώρειες της ακρόπολης των ελληνιστικών χρόνων, στο φυσικο κοίλο του λόφου, δυτικά της αρχαίας αγοράς. Όπως ολα τα αρχαία θέατρα ακολουθεί την ίδια αρχιτεκτονική σχεδίαση. Τα μέρη του είναι τρια: το κοίλον, η ορχήστρα και η σκηνή. Ως κατασκευή συνδυάζει τη χρηση δυο τεχνικών α) της δόμησης με εγχώριο πωρόλιθο και β) της λάξευσης τμημάτων του θεάτρου στο φυσικό βραχο. το κοιλο του θεατρου, διαμετρου 125μ, εχει όψη προς τα βορειοανατολικά. Δυο οριζόντιες διίοδοι το χωρίζουν σε τρια διαζώματα. Έχει ανασκαφεί μόνο τμήμα του κατώτερου διαζώματος, όπου δεκαέξι κλιμακωτοί διάδρομοι ορίζουν δεκαπέντε κερκίδες. Συνολικα πρέπει να υπήρχαν εξήντα σφήνες (σειρές) εδωλίων. Στην πρώτη σειρά των εδωλίων είναι οι τιμητικές θέσεις (προεδρίες) των ιερέων και άλλων επισήμων προσώπων της πολης (αρχόντων, στρατηγών κ.λ.π.). Τα προεδρία, κατασκευασμένα από πωρόλιθο είναι διαμορφωμένα ως θρόνοι και φέρουν διακόσμηση. Χαρακτηριστικά στοιχεία του θεάτρου είναι οι δυο θολωτοί δίοδοι στα άκρα του πρώτου διαζώματος, μήκους 16μ, πλάτους 2,55μ και ύψους 2,60μ, οι οποίες αποτελούσαν και τις κύριες εισόδους των θεάτρων. Η ορχηστρα, διαμέτρου 24,04μ έχει σχήμα λίγο μεγαλύτερο απο το ήμισυ της περιφέρειας ενός τελειου κύκλου και το δάπεδο της είναι στρωμένο με πατημένο χώμα. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι το θαυμάσιο απο τεχνική άποψη αποχετευτικό της σύστημα. Μια αποχετευτική τάφρος, πλάτους 1.25μ και βάθους 1.00μ, σκεπασμένη με πλάκες, στο σημείο επαφής με κάθε μια απο τις κλίμακες, διέτρεχε την ορχηστρα μπροστά απο τα τιμητικά εδώλια και εξέχυνε τα όμβρια ύδατα σε αβαθή τάφρο, που διασχίζει την ορχήστρα παράλληλα προς τον τοίχο του προσκηνίου. Τα ύδατα διοχετεύονταν σε μια τρίτη τάφρο που διέσχιζε κάθετα, περί το μέσο την ορχήστρα, και απέληγαν σε μικρή κλιίμακα πίσω απο τα σκηνικά. Το σκηνικό οικοδόμημα αποτελείται απο το προσκήνιο και την κυρίως σκηνή, η οποία ήταν διώροφη και έφερε πλούσιο γλυπτικό και αρχιτεκτονικό διάκοσμο. Δυο συμμετρικές ράμπες λαξευμένες στο πέτρωμα, οδηγούσαν στο λογείο. Στις παρόδους, δεξιά και αριστερά, πλάτους 4μ, υπήρχαν πύλες κατά το πρότυπο του θεάτρου της Επιδαύρου. Στην οπίσθια (βορειοανατολική) πλευρά της σκηνής οικοδομήθηκε στοά δωρικού ρυθμού με 13 κίονες, που απολήγει στο βορειοδυτικό άκρο σε κρηναία κατασκευή. Στη ρωμαϊκη εποχή το σκηνικό οικοδόμημα επεκτείνεται σε βαρος της ορχήστρας, αφού κατασκευάζεται νέο, χαμηλο λογείο (pulpitum), που αντικαθιστά το προσκήνιο. Tο θέατρο εκτός απο τόπος διεξαγωγής αγώνων αρχαίου δράματος χρησιμοποιήθηκε και ως χώρος συγκέντρωσης των πολιτών της Σικυώνας, για τη λήψη αποφάσεων πολιτικού ενδιαφέροντος.
Υπάρχουσα κατάσταση	Η κατάσταση διατήρησης των ανασκαμμένων τμημάτων του αρχαίου θεάτρου είναι μέτρια. Σοβαρές ζημιές παρατηρούνται στα εδώλια, το σκηνικό οικοδόμημα και τη δυτική δίοδο.
Έρευνες - Επεμβάσεις	Το ανασκαμμένο τμήμα του θεάτρου (σκηνικό οικοδόμημα, ορχήστρα και κοίλο) αποκαλύφθηκε απο τις ανασκαφές της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, μεταξύ των ετών 1886 και 1898, ενώ εργασίες και αποκάλυψη τμήματος του κοίλου του πραγματοποιήθηκε απο την εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεια τα έτη 1952 και 1982. Με χρηματοδότηση απο το Γ΄ Κ.Π.Σ, η ΛΖ΄ ΕΠΚΑ πραγματοποίησε με αυτεπιστασία τα έτη 2006-200, εργασίες αποκατάστασης της ανατολικής θολωτής διόδου του αρχαίου Θεάτρου ενώ υποστυλώθηκε προσωρινά η δυτική θολωτή δίοδος.
Επιτρεπόμενες χρήσεις	Με την αρ. ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ42/6145/330/19-4-2000 απόφαση απαγορεύθηκε η παραχώρηση χρήσης του αρχαίου θεάτρου Σικυώνας με κατάλογο και άλλων θεάτρων για παραστάσεις και εκδηλώσεις.
Ιστορικό σύγχρονων χρήσεων	Είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν, προ του 2000 για θεατρικές και μουσικές παραστάσεις απο αθηναϊκούς θιάσους και ιδιαίτερα από τοπικά σχολικά θεατρικά σχήματα και κύρια τη σικυώνια θεατρική σκηνή.
Πρόσθετες πληροφορίες	Το μνημείο ανήκει στη δικαιοδοσία του Υπουργείου Πολιτισμού και στην Αρχαιολογική Υπηρεσία αρμόδια για το Νομό Κορινθίας.
Πνευματικά δικαιώματα	-
Δικαιοδοσία	-
Γεωγραφικό Πλάτος	-
Γεωγραφικό Μήκος	-
Υψόμετρο	-
Google Earth	Σύνδεσμος

Κουμπαράς

Πάρε μέρος και εσύ.

Παρακάτω περιγράφεται η διαδικασία κατάθεσης των χρημάτων και ο κατάλογος των θεάτρων με «κουμπαρά».

ΦΟΡΜΑ ΕΝΤΟΛΗΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ

Χώρος	:

Τράπεζα	:

Επώνυμο / Όνομα	:

Χρηματικό ποσό	:	€

Παρακαλούμε επιλέξτε το χώρο στον οποίο θέλετε να συνεισφέρετε, την Τράπεζα στην οποία θα κάνετε
την κατάθεση, το όνομά σας και τέλος το ακριβές χρηματικό ποσό της κατάθεσης.
Εφόσον οι επιλογές σας είναι όπως τις επιθυμείτε πατήστε "Εκτύπωση".
Πατήστε "ΑΚΥΡΩΣΗ" για να ξεκινήσετε τη διαδικασία από την αρχή.

6

7