Αποκατάσταση και ανάδειξη του Ρωμαϊκού Ωδείου Νικόλοπολης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 15 Φεβρουαρίου 2013

Το Ρωμαϊκό Ωδείο της αρχαίας Νικόπολης αποτελεί ένα από τα καλύτερα διατηρημένα δείγματα αντίστοιχων κτιρίων θεαμάτων στον ελλαδικό χώρο. Πρόκειται για κτίριο τύπου θεάτρου, που φιλοξενούσε κυρίως μουσικές παραστάσεις και οικοδομήθηκε σε κεντρικό σημείο του οικοδομικού ιστού της νεοϊδρυθείσας πόλης, γεγονός που μαρτυρά την σημασία του μνημείου στον δημόσιο βίο της πόλης.

Το οικοδόμημα, κατά πασά πιθανότητα, χρονολογείται στον 1ο αιώνα μ.Χ. και διασώζει σε εξαιρετική κατάσταση όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά αντίστοιχων οικοδομημάτων. Διατηρείται το κοίλο με 20 σειρές εδωλίων και ενδιάμεσο διάζωμα (ima cavea & summa cavea), οι πάροδοι και τα υπερκείμενα θεωρεία (tribulania), η ημικυκλική ορχήστρα με τμήμα του αρχικού μαρμαροθετήματος (opus sectile) in situ, το προσκήνιο, το σκηνικό οικοδόμημα και τα παρασκήνια. To σύνολο του οικοδομήματος ανεγέρθη σε επίπεδο έδαφος και αρθρώνεται σε τρεις επάλληλες στοές ενώ η κάτοψη του δεν εγγράφεται σε ορθογώνιο αλλά υιοθετεί πεταλοειδές σχήμα.

Στο πλαίσιο του έργου «Αποκατάσταση κι Ανάδειξη ρωμαϊκών και παλαιοχριστιανικών μνημείων Νικόπολης (Α΄φάση)» που χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2007, υλοποιούνται σήμερα από την Επιστημονική Επιτροπή Νικόπολης εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης του Ρωμαϊκού Ωδείου με στόχο την ανάδειξη του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου. Απαραίτητες προκαταρκτικές εργασίες, πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν από την Επιστημονική Επιτροπή Νικόπολης στο πλαίσιο παλαιότερων  διακοινοτικών προγραμμάτων (INTERREG II, Γ΄ Κ. Π. Σ.).

Ειδικότερα, οι προβλεπόμενες εργασίες πεδίου περιλαμβάνουν:

• την αποκατάσταση των κερκίδων στο άνω κοίλο καθώς και των δύο θεωρείων (tribulania) πάνω από τις παρόδους, με ανακτήσεις στα μέτωπα των εδωλίων και συμπληρώσεις του χυτού λιθοδέματος που αποτελεί τον πυρήνα της κατασκευής,

• τοπικές ανακτήσεις στις τοιχοποιίες του σκηνικού οικοδομήματος (scaenae frons),

• επεμβάσεις δομικής αποκατάστασης στους πεσσούς της περιμετρικής στοάς,

• συντήρηση του μαρμαροθετήματος (opus sectile) της ορχήστρας.

Το μνημείο είχε δεχθεί παλαιότερα (δεκαετία του 1970) επεμβάσεις συντήρησης, οι οποίες αν και παρέτειναν τον χρόνο ζωής του μνημείου, λόγω ασυμβατότητας των υλικών δεν εξάλειψαν την φθοροποιό δράση των περιβαλλοντικών παραγόντων. Κατά την εξέλιξη του τρέχοντος έργου πραγματοποιούνται προσεκτικές αποξηλώσεις των παλαιότερων επεμβάσεων και εξυγίανση της αρχαίας κατασκευής από σαθρά τμήματα και επικαθίσεις. Εν συνεχεία υλοποιούνται ανακτήσεις με νέα συμβατά δομικά υλικά, ενισχύσεις του φέροντος οργανισμού, ανακτήσεις θόλων και τόξων και εργασίες στεγανοποίησης του άνω κοίλου.

Κατά τις επεμβάσεις ιδιαίτερη μέριμνα δίδεται στην τεκμηρίωση και την διακριτική ένταξη των νέων επεμβάσεων αλλά και στην μελέτη αρχιτεκτονικών στοιχείων που συμβάλλουν στην έρευνα ως προς την αρχική μορφή του μνημείου. Έως σήμερα έχει ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο τμήμα που αφορά την αποκατάσταση του άνω κοίλου.

Παράλληλα στο πλαίσιο του έργου, πραγματοποιούνται εργασίες ανάδειξης και διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του Ωδείου ώστε να εξασφαλιστεί η εύκολη πρόσβαση των επισκεπτών  προς το μνημείο, ακολουθώντας κατά το δυνατόν τις ίδιες προσεγγίσεις προς το μνημείο όπως κατά την αρχαιότητα.

Οι εργασίες που εξελίσσονται στον περιβάλλοντα χώρο φέρνουν στο φως σημαντικές πληροφορίες για το δομημένο περιβάλλον σε συνάφεια με το Ωδείο. Για παράδειγμα αποκαλύπτεται εκτεταμένο οικοδομικό συγκρότημα στα νότια του μνημείου.

Οι εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2014 με την συντήρηση του μαρμαροθετήματος της ορχήστρας, την τοποθέτηση νέας περίφραξης και την διαμόρφωση νέας εισόδου.

Εικόνα  SEQ Εικόνα \* ARABIC 1.Το Ρωμαϊκό Ωδείο Νικόπολης πριν την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης του άνω κοίλου.(Ε.Ε.Νικόπολης)

Εικόνα 2. Το ανατολικό άνω κοίλο κατά την εξέλιξη των εργασιών ανάκτησης. (Ε.Ε.Νικόπολης)

Εικόνα 3. Εδώλια του ανατολικού άνω κοίλου μετά την αποξήλωση των παλαιότερων συμπληρώσεων. (Ε.Ε.Νικόπολης)

Εικόνα 4. Τα εδώλια του άνω κοίλου μετά την ολοκλήρωση των ανακτήσεων με νέα συμβατά υλικά. (Ε.Ε.Νικόπολης)

Εικόνα 5. Άποψη του χώρου στα νοτιοανατολικά του Ωδείου πριν την έναρξη των εργασιών πεδίου. (Ε.Ε.Νικόπολης)

Εικόνα 6.Οικοδομικό συγκρότημα που αποκαλύφθηκε  στα νοτιοανατολικά του Ωδείου κατά την εξέλιξη των εργασιών ανάδειξης. (Ε.Ε.Νικόπολης)